Tiền thuế từ xe hơi đi đâu?

Những người sở hữu ôtô ở Việt Nam gặp nhiều thiệt thòi như tắc đường, thua thiệt khi va chạm giao thông và bị cái nhìn thiếu thiện cảm.

Thật đáng buồn khi một vị quan chức lại nhận định: “Nhiều người mua ôtô cho oách”. Một câu hỏi đặt ra: Ông và gia đình ông có sở hữu xe hơi riêng hay không?

Trong xã hội hiện đại, việc sở hữu ôtô là niềm mơ ước của rất rất nhiều người bởi lẽ không thể phủ nhận tiện ích vô cùng to lớn của nó mang lại. Ôtô giúp người ta tránh mưa nắng, an toàn hơn khi đi xe máy, chở được nhiều người, di chuyển trên những chặng đường xa... Tuy nhiên, việc sở hữu ôtô riêng ngoài những tiện ích nêu trên thì cũng gặp không ít phiền toái như chỗ đỗ, đăng kiểm, đường xá, bảo dưỡng...

Tôi đã sở hữu xe riêng hơn 10 năm nay, với 5 năm đầu thì chỉ thấy toàn ưu điểm nhưng sau đó thì cũng thấy nhiều phiền toái vậy, nhưng nếu bây giờ bảo tôi không sở hữu xe nữa thì câu trả lời chắc chắn là KHÔNG.

Nếu bác quan chức trên đi về quê, đi tỉnh xa thì bác sẽ lựa chọn phương tiện gì? Đi xe khách thì bác có chịu được cảnh lòng vòng, chạy như rùa bò sau khi xuất bến để bắt khách, sau khi ra đường quốc lộ thì lạng lách, đánh võng như đua xe (không biết trên xe đang chở hàng hay chờ người nữa). Đi taxi thì cước phí cao, xe không đảm bảo an toàn, lái xe thì nghiện ngập nhiều, chạy ẩu. Đi tàu thì thời gian rất phụ thuộc, cơ sở vật chất trên tàu thì nhếch nhác, chạy chậm. Đi máy bay thì vé quá cao, chi phí di chuyển ra sân bay tốn rất nhiều và không có những chặng bay ngắn.

Vấn đề buồn nhất của những người sở hữu ôtô là việc mình luôn bị coi là “tội đồ” của tắc đường. Đã bao giờ các bác lãnh đạo đặt phép tính xem việc thu ngân sách từ xe hơi, tiền thuế, phí các loại (theo đó mỗi xe khoảng một tỉ đồng thì ngân sách ít nhất thu về khoảng 600 triệu). Với việc ngân sách đã bù đắp gì cho người sở hữu xe sau khi phải nộp số tiền lớn này.

Lẽ ra, các địa phương phải dùng một phần số tiền đó để mở rộng đường, làm các bãi đỗ xe công cộng (thậm chí như Nha Trang có điểm đỗ xe miễn phí khi đi tắm biển), có như thế mới kích thích người dân mua xe, mới có thu ngân sách và với vòng tròn như vậy thì các địa phương mới dần hoàn thiện được hệ thống giao thông như các nước Đông Nam Á.

Tóm lại, người đi xe hơi hiện đang gặp rất nhiều thiệt thòi: tắc đường, luôn thua thiệt khi va chạm giao thông xảy ra, bị cái nhìn thiếu thiện cảm... thì tôi vẫn quyết tâm sở hữu ôtô riêng để phục vụ gia đình mình. Khi nào toàn TP Hà Nội chỉ có 2 xe công phục vụ các quan chức thành phố như Soul, Hàn Quốc thì tôi mới nghĩ lại quyết định của mình.

Kinh nghiệm chọn xe phân khối lớn cho phố đông

Môtô chạy trong đường nội đô nên chọn từ 250-400 phân khối, góc đánh lái rộng và dễ điều khiển.

Mấy năm trước tôi chạy chiếc CB250, rồi năm 2012 qua nước ngoài sống và đang chạy một chiếc Honda VT750S, có một vài cảm nhận như sau:

Chơi xe phân khối lớn (PKL), có lẽ nên chạy những chiếc kiểu CB250, hay tốt hơn là cỡ CB400 vì nó phù hợp với điều kiện giao thông ở Việt Nam hơn.

Chiếc VT750S và những xe thiết kế tương tự không phù hợp trong thành phố ở Việt Nam vì chiều dài xe lớn, góc quẹo tay lái nhỏ, xe rất nặng (232 kg), phuộc trước xe choãi ra phía trước nên bạn sẽ gặp khó khăn lớn khi phải quẹo với bán kính nhỏ hay quay đầu xe chữ U, mà việc này bạn phải làm khá thường khi đi trong thành phố.

Tất cả những đặc tính xe mà tôi nói ở trên làm cho bạn không thể quay đầu xe trong đường/ngõ hẹp, mà bạn phải chạy tới rồi đẩy lùi xe nhiều lần trong khi xe rất nặng đẩy lùi rất khó, đôi khi không thể đẩy lùi khi mà mặt đường gồ ghề hay dốc tới một chút thôi. Đó là với nam giới cao 1,72 m, với những người vóc dáng nhỏ lại càng khó, vì với xe PKL ta phải ngồi trên xe chống 2 chân đẩy lùi, chứ không thể đứng một bên xe rồi đẩy (dễ đổ lắm).

Có chuyên môn là kỹ sư cơ khí, tôi phân tích và nghiệm ra: một chiếc xe có góc nghiêng phuộc trước lớn, khi quẹo tay lái thì bánh trước có xu hướng nghiêng hơn là quẹo, rồi trọng lượng xe lớn sẽ đẩy bánh xe quật tay lái hết sang trái hay sang phải, nên những người lần đầu chạy những xe loại này hay bị ngã xe khi vòng chữ U.

Chưa kể là khi vào bãi giữ xe, ngõ cụt... thì thôi rồi, cụt hứng chạy môtô. Với xe nặng, không thể nghiêng ngả, kéo lê bánh sau ngang... để len lỏi như với xe gắn máy được.

Xe CB250 hay CB400 nhẹ hơn, ngắn hơn, phuộc trước đứng hơn nên những điểm yếu tôi nói ở trên cũng ít hơn.

Nơi tôi sống đường nội bộ trong khu dân cư khá rộng, nhưng tôi cũng phải mất mấy ngày luyện tập để làm chủ việc quay đầu chữ U trên chiếc VT750S.

Nếu bạn sống ở nơi đường phố rộng, xe cộ thưa thớt thì chọn VT750S cũng chẳng có vấn đề gì, còn không thì chạy CB400 là đã dư dả rồi, không nên vì cái mã bề ngoài của xe mà rước sự bất tiện hàng ngày vào thân.

Xe và người phải có giấy tờ hợp pháp nhé bạn, không thì bạn chạy xe xịn mà trong lòng cứ bất an cũng mất vui.

Chúc bạn có xe ưng ý.

Nỗi sợ đi xe máy ở Việt Nam

Với những người đi du học hoặc làm việc lâu năm ở nước ngoài, về nước và học lại cách đi xe máy là một cực hình.

Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng đó là sự thật, với những người lâu năm không về nước. Câu chuyện về sự lộn xộn, phức tạp, không luật lệ về giao thông Việt Nam khiến những người đi học, làm việc ở nước ngoài thời gian dài, phải rùng mình. 

Hà Linh bạn tôi, sau khi tốt nghiệp cấp 3, chỉ học một năm đại học ở Hà Nội, sau đó cô bay thẳng sang Pháp học liền đằng đẵng 5 năm chuyên ngành khách sạn. Trong khoảng thời gian đó, cô về thăm gia đình 2 lần, một lần sau 3 năm, và một lần sau khi tốt nghiệp. Và những câu chuyện dở khóc dở cười cũng bắt đầu từ đây. 

Ngày đầu tiên về nước, ngồi trong xe hơi chạy từ sân bay Nội Bài về nhà, cô không ít lần tự hét lên cho mình nghe, "Ối! Á! Cẩn thận, kìa!". Thì ra cô nàng nhìn thấy người đi xe máy tạt đầu ôtô phanh gấp, rồi vừa đi vừa nghe điện thoại vượt đèn đỏ, rồi các xe chen nhau nhích từng chút một nhưng người đâm ngang, kẻ đâm dọc, đâm xiên loạn xạ cả. 

Hoảng hốt đầu tiên về giao thông sau một thời gian xa cách đã đến, mặc dù trước đây, cô cũng cắm tai nghe, băng băng trên chiếc xe máy vào khắp các ngóc ngách phố phường Hà Nội như mọi người. Nhưng giờ đây, cô cảm thấy hoảng, lo sợ nếu phải ra đường như thế. 

Kiểu giao thông toàn ôtô, đường sá ngăn nắp, xe đi đúng làn không phải căng thẳng lo nghĩ ở trời Âu đã ngấm sâu vào tư duy của cô nàng. Bởi vậy, dù thế nào, Hà Linh cũng cương quyết không dám một mình đi xe máy ra đường khi về lại Hà Nội, mặc dù tôi đã cho ngồi sau xe tập dượt nhiều lần. Cho tới bây giờ, khi đã ở Pháp chục năm, tần suất về nước nhiều hơn, nhưng cô bạn tôi thì vẫn không thể đi xe máy lại như trước.

Thì ra không chỉ một mình Hà Linh, mà những người bạn khác sống lâu ở Nhật, ở Đức, ở Mỹ, khi được dành cho thử thách đi xe máy ra đường, cũng đều lắc đầu e sợ. Tại sao cùng con người ấy, lại có những thay đổi lớn lao trong suy nghĩ và hành vi như vậy? Tất cả phụ thuộc vào môi trường hình thành nên thói quen. 

Vậy người Việt có thể đi nghiêm chỉnh được không? Tôi tin là có, nhưng còn lâu nữa. Ít nhất là đến thế hệ con cháu chúng ta, những cô cậu sinh sau 2000. Các vị phụ huynh ngay từ giờ hãy làm gương cho con cháu, để có những ứng xử đúng luật khi ra đường. 

Cách đây vài ngày, tôi lái xe đón cậu con trai 5 tuổi đi học về, vì vội để kịp giờ ra sân bay đi công tác, tôi vội đạp ga vượt khi đèn vừa chuyển đỏ. Cu cậu nhắc ngay, sao bố lại vượt đèn đỏ. Tôi biết mình sai, thậm chí là sai lớn, khi hình thành hình ảnh xấu với con cái, làm lung lay những gì tôi luôn nhắc nhở con, phải chấp hành luật giao thông.

Vì sao Việt Nam nghèo nhưng thích mua xe đắt?

Dù mức tiền chỉ có thể mua xe 400 triệu nhưng rất nhiều người cố vay mượn để mua xe 700-800 triệu.

"Nghèo thì nghèo cũng phải cho thằng cu Tèo đi học", tâm lý cố gắng vươn lên của người Việt trong hoàn cảnh đói khổ trước đây là điều hết sức tuyệt vời. Nhưng dường như tâm lý này vẫn áp dụng đến ngày nay, trong việc mua sắm xe hơi, liệu có còn thực sự phù hợp?

Theo số liệu của VAMA, 10 mẫu xe bán chạy nhất nửa đầu 2015 tại Việt Nam thì chỉ có 2 mẫu xe cỡ nhỏ là Toyota Vios và Kia Morning. Trong hai mẫu xe này chỉ có Kia Morning có mức giá "có thể mơ ước" cho hầu hết mọi người ở tầng lớp trung lưu, còn Toyota Vios có giá tiệm cận tới phân khúc C, 600-700 triệu. 

Trong một bài báo, VnExpress đã tính toán mức giá trung bình mà người Việt bỏ ra để mua xe hơi là 764,5 triệu, tức mất khoảng 17,5 năm không ăn tiêu mới đủ tiền mua xe hơi. Nhưng thực ra con số gần 800 triệu này cách rất xa khả năng của người Việt, trong mức khả thi 400 triệu thì ít người nghĩ tới. 

Trong số những người mua xe hơi giá từ 700 triệu đến cả tỷ kia, liệu có phải tất cả tiền đều trả bằng tài khoản chính chủ, hay có trả góp thông qua ngân hàng. Không có con số thống kê chính xác, nhưng với bạn bè tôi, 10 người thì có tới 8 mua ôtô khi mới có khoảng nửa tiền, nhưng khuyên họ mua xe bé hơn thì không chịu. 

Vậy tại sao người Việt lại thích mua xe hơi đắt? Theo tôi có một số nguyên nhân cả chủ quan và khách quan như sau:

Thứ nhất, tâm lý xe thể hiện giá trị bản thân. Một chiếc xe có giá 700-800 triệu nói ra cho người khác sẽ cảm thấy "oách" hơn nhiều so với xe có 300-400 triệu. "Xe có 400 triệu thôi ấy mà", sắc thái khác hẳn câu "Xe 800 triệu đó". 

Thứ hai, tâm lý bán lại. Sau khi đã tích lũy một khoản tiền tương đối người ta nghĩ tới mua xe. Lúc này chiếc xe là tài sản lớn, do đó tâm lý hoàn toàn bình thường là không muốn mất giá quá nhiều, nên xe đắt chút nhưng sau này bán lại "có tấm có món" để đổi xe hoặc làm việc khác. 

Thứ ba, xe cho cả gia đình. Người Việt không mua xe phục vụ nhu cầu mỗi cá nhân như ở các nước phát triển xe hơi khác. Một người mua xe là chở cả gia đình vợ chồng con cái, ông bà. Do đó, xe bé đôi khi bất tiện vì không gian nội thất cũng như khoang hành lý hạn chế.

Thứ tư, đường sá chất lượng thấp. Những con đường ở Việt Nam hay hỏng hóc, đào lên lấp xuống, ổ voi ổ gà nhiều, về quê thì như đi off-road, những xe nhỏ đôi khi không đáp ứng được nhu cầu máy đủ khỏe, lốp đủ lớn, gầm đủ cao để mang lại cảm giác an toàn cho người sử dụng.

Đây là một số ý kiến mình nhận thấy, theo các bạn còn nguyên nhân nào nữa không?

Phát triển phương tiện công cộng thay vì giảm giá ôtô

Nếu giá xe hơi giảm, nhà nhà có ôtô thì lấy chỗ đâu mà để, đường đâu mà đi, khi đó chiếc xe như cục sắt vụn rồi lại chán ngay.

Mọi ngưới cứ háo hức với giá ôtô  giảm để có xe đi nhưng thực ra xu thế thời đại là chuyển qua phương tiện công cộng. Ở các nước phát triển hầu hết mọi người đều sử dụng phương tiện công cộng để di chuyển, nhanh, chính xác, an toàn tiện dụng. Nếu giá xe hơi giảm xuống như nước ngoài, thì lúc đó nhà nhà có xe, mỗi nhà lại 3-4 cái như xe máy. Đến lúc đấy, lấy chỗ đâu mà để xe, đường đâu mà đi, khi đó chiếc xe như cục sắt vụn nằm một chỗ và bà con lại chán ngay thôi.

Chiến lược phát triển xe 2 bánh là một sai lầm, nếu chú trọng phát triển phương tiện công cộng ngay từ những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước thì dân không phải bỏ tiền ra mua xe máy (loại phương tiện lạc hậu, thiếu an toàn) làm phương tiện di chuyển cá nhân. Hàng năm cũng không có hàng chục ngàn người chết vì tai nạn giao thông. Họ dùng số tiền đó để đi phương tiện công cộng và tới thời điểm này chúng ta đã có một hệ thống giao thông công cộng cũng vào loại kha khá trong khu vực.

Đừng lo, chúng ta sắp có ôtô rồi

Dù chính phủ có những tác động để giá xe không thay đổi, thì vẫn có thể giảm giá trong phân khúc xe cỡ nhỏ.

Dù ngay lúc này, quan điểm ngày càng được nhiều người đồng tình là đến 2018 mức giá ôtô tại Việt Nam sẽ không giảm so với hiện nay. Nhưng bản thân tôi vẫn nghĩ, sẽ có sự thay đổi, tuy nhiên chỉ ở dòng xe nhỏ. 

Trước hết ai cũng biết thuế nhập khẩu từ các nước Asean giảm về 30% vào 2017 sau đó về 0% vào 2018, tương đương với việc giá xe nhập sẽ rẻ đi tương đối so với xe lắp ráp trong nước, nếu chưa tính tới những mức phí khác đánh riêng vào xe nhập khẩu. 

Thứ hai, xe hơi bị liệt vào danh mục phương tiện cần hạn chế do hạ tầng chưa phát triển đồng bộ nhiều năm nay, do đó mọi mức thuế phí đều ở mức cao. Nhưng hiện nay hệ thống đường sá và phương tiện công cộng đều đang phát triển nhanh, gấp rút hoàn thành. Như hệ thống tàu điện trên cao ở Hà Nội hay tàu điện ngầm ở Sài Gòn. Khi đi vào hoạt động sẽ giải quyết được rất nhiều lưu lượng giao thông trên đường. 

Thứ ba, chính phủ có ý khuyến khích xe hơi cỡ nhỏ. Nếu phân tích theo kiểu, giảm thuế nhập khẩu thì tăng thuế phí khác thì thế nào? Đúng, nhưng chưa đủ. Vì đề xuất mới về thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) muốn giảm thuế suất này cho xe nhỏ dưới 1,5 lít, từ 45% xuống 30%. Trong khi các xe 1,5-2 lít giữ nguyên 45%, 2 lít trở lên tăng mạnh theo nhiều cấp độ, từ 70% tới 195%. 

Vì các xe đều chịu các loại thuế phí như nhau, nên phương pháp tính là giống nhau. Việt Nam không như các nước phát triển, do quá thừa ôtô nên phải hạn chế tối đa ở bất cứ dòng xe nào, bằng cách ngày càng đưa giá tăng lên, ví dụ như Singapore hay các nước châu Âu.

Cách hạn chế của Việt Nam là giữ mức giá cao nhưng không biến động mạnh qua các năm như hiện nay. Do đó, nếu có các chính sách để điều tiết giá thì mức giá sẽ như hiện nay chứ không tăng.

Cụ thể, nếu ở phân hạng 1,5-2 lít mức giá sẽ không thay đổi gì so với hiện nay, thì chắc chắn mức dưới 1,5 lít giá xe sẽ giảm vì thuế tiêu thụ đặc biệt đánh vào phân khúc này giảm. Đây là phân khúc hiện diện những mẫu xe cỡ A, B trên thị trường.

Để dễ hiểu, tôi xin lấy ví dụ như sau: Xe A dung tích 1,2 lít giá 400 triệu; xe B 1,6 lít giá 700 triệu. Giả sử cả hai xe đều nhập khẩu. 

Đến 2018, sau khi thuế nhập khẩu về 0%, giá xe B về mức 600 triệu, giá xe A về 350 triệu. Chính phủ tác động thêm các thuế phí khác nhằm đưa xe B lại quay về mức 700 triệu, nhưng xe A bị tác động của thuế TTĐB ít hơn, nên về mức 370 triệu. Như vậy so với ban đầu đã có sự thay đổi từ 400 triệu về 370 triệu. Xe rẻ đi, thu nhập tăng lên theo tốc độ tăng GDP, cơ hội mua xe hơi dễ dàng hơn,.

Những thói quen xấu xí của nhiều tài xế Việt

Nhiều bác bắn thẳng bi-xenon vào xe ngược chiều khiến họ "mù" tạm thời trong tíc tắc.

Tuỳ tiện và ích kỷ là thói quen xấu xí kinh điển khó chối cãi của không ít tài xế. Trong khuôn khổ bài viết này tôi chỉ đề cập tới một số ý ở vế thứ nhất - Tùy tiện! Có bạn sẽ nói "bác này hư cấu", nhưng đấy cũng chỉ là gia vị để bạn đọc chiêm nghiệm và biết đâu phảng phất hình bóng của mình trong đó.

Một anh lái ôtô màu trắng toát, áo sơ-mi cũng trắng trông xa như lãng tử đang dừng chờ đèn đỏ. Sốt ruột, buồn miệng hay ức chế..., anh rút thuốc lá ra châm hút. Anh ngửa đầu vào tựa ghế, miệng hướng ra cửa thả làn khói hình chữ O cho đẹp phố phường. Anh thò tay qua cửa kính vẩy tàn. Gió làm bay tàn thuốc vào mặt người đi xe máy đang đi tới từ phía sau...

Ở con phố khác, chị lái ôtô thể thao đa dụng màu đỏ chót, trẻ, xinh, sành điệu cũng dừng đèn đỏ tranh thủ bóc kẹo cao su ra nhai tóp tép cho đỡ mùi bún đậu mắm tôm khi nãy bữa trưa vừa thưởng thức, rồi hạ kính vứt giấy gói kẹo qua ô cửa.

Gió bay, tí thì vào mặt cụ già đi xe đạp dừng ở phía sau chờ đèn xanh để quẹo trái... Ở hàng ghế phía sau, có lẽ là con gái chị chừng 8 - 9 tuổi mặc áo đồng phục học sinh, cổ quảng khăn đỏ cũng bắt chước mẹ, hạ cửa kính, ném vỏ hộp sữa tươi đã mút hết cùng que thịt xiên nướng còn trơ thân. Hành động của cháu mau lẹ, dứt khoát, may không trúng ai, nhưng sẽ khổ cho cô bác công nhân vệ sinh môi trường phải quét dọn.

Kinh hơn, anh lái ôtô màu đen thương hiệu người Việt Nam tin dùng, đeo kính đen bí hiểm, chạy xe trong phố rất nhanh, rồi bỗng dưng chậm lại, mở hé cửa kính khạc một tiếng thật to, thứ từ vòm họng với tốc độ cuốn theo chiều gió đúng mắt bác đi xe máy chở bình ga. Bác loạng choạng ngã, đứng dậy bác không mở mắt được vì mắt bác dính lại như keo da trâu. Anh này mà mắc bệnh truyền nhiễm lây qua không khí thì có phải khổ cho người ta không.

Ôtô chở người nhà đi đường xa bị say xe, nôn ói ra túi nilon là bình thường. Chỉ đặc biệt khi xe đó đang bon bon trên cầu vượt hoặc đường cao tốc thì bỗng dưng túi nôn được lẳng qua cửa kính, bay qua thành cầu, chao qua chao lại với quĩ đạo lá vàng rơi. Gió đưa lên đẩy xuống, tốc độ không nhanh, không khó nhìn, nhưng né được thì không phải là dễ. Thật đen cho ai lĩnh trọn của nợ này từ người rất vô văn hóa như vậy. Không biết khi người đó kéo kính ôtô lên có nghe thấy tiếng vẳng lại đầy căm giận của người không may kia: "Làm người ai nỡ làm thế!".

Nhiều người đi đường "rũ bùn đứng dậy chói lòa" khi chiếc ôtô không biết do cố ý hay vô tình phi qua vũng nước tạo thành thác bùn trùm lên người họ. Nghe nói ở Nhật hành vi tăng tốc qua vũng nước làm bắn bẩn vào người khác bị xử phạt rất nặng. Còn ở Việt Nam phi qua vũng nước là thoát. Chẳng may tắc đường mà dừng lại thì lái xe no đòn hội đồng như kẻ trộm chó.

Đi trong phố sao phải bật pha! Nhiều bác cậy đi ôtô giá trị bạc tỷ, bắn thẳng Bi-xenon vào xe ngược chiều, khiến họ "mù" tạm thời trong tíc tắc, rất dễ đâm va vào phương tiện, vật thể không bắt sáng phía trước cùng hướng người bị rọi pha vào. Người đi xe máy, xe đạp, kể cả người đi ôtô đều mong khi gặp các bác ấy thì các bác "đừng trợn mắt lên" mà cụp pha xuống và nhè nhẹ cái chân ga cho bà con được nhờ.

Khi đỗ xe trong bãi gửi ở siêu thị, trong hầm của trung tâm thương mại hay bãi gửi ở các lễ hội, điều ai cũng dễ nhìn thấy rất nhiều xe đỗ chéo, đỗ xiên xẹo, đỗ vẹo vọ, đỗ lệch, đỗ láo, đỗ chiếm diện tích, đỗ sát xe kế bên. Song, mở cửa một cách vô cảm, để cánh cửa xe mình đập vào xe khác gây móp méo, trầy xước là hành động tùy tiện, cẩu thả đáng bị lên án.

Có người khi ra lấy xe, thấy xe mình bị xe khác đỗ quá sát, không mở cửa lách vào được, bực quá, tiện chùm chìa khoá trên tay, xòe ba-bốn chìa như đinh ba đinh tư, vạch cho một nhát từ đầu xe tới cuối xe. Tiện thể trong chỗ hẹp không ai nhìn thấy, anh ta ngó trước sau, rồi lên gối phát cho bẹp cánh cửa của đội bạn luôn, trước khi phải chui vào cửa phụ mới sang được ghế lái và chuồn thẳng trong trạng thái vẫn còn ấm ức.

Có bác lịch sự quần âu, cặp nâu, giầy da bóng lộn, đi xe bóng loáng, nhìn toát lên vẻ lịnh lãm của nền văn minh phương Tây, đỗ xe ở nơi cấm dừng đỗ, nhưng qua mặt lực lượng chức năng bằng hành vi khôn vặt kiểu "made in Vietnam". Bác ý lật nắp ca-pô lên vờ như xe bị hỏng hoặc bác khác sắm cái bơm điện 12V thì tự tháo van hơi của xe mình cho xì lốp, sau đó ung dung vào quán gần đó làm tuần cafe cùng một phần tư bao thuốc, thời gian có lẽ mất đôi tiếng. Khi trở ra thấy xe vẫn y nguyên thì ưỡn ngực, đầu nghiêng hai ba độ năm, vung tay chém gió phần phật truyền kinh nghiệm "lừa công an" cho ông bạn đi cùng, cả hai rạng ngời đắc thắng.

Dân Việt mình tiêu thụ đáng nể trên thế giới. Ta thường bắt gặp những chiếc ôtô từ bình dân đến cao cấp, từ xe nhỏ tới xe to hay đỗ ven đường, bước từ xe xuống là những thanh niên, trung niên mặt đỏ như ông mặt trời hoặc tái màu da nhái, đứng rất ngăn nắp trận tự theo hàng ngang, không ai nói chuyện riêng với ai, úp mặt vào tường, tập trung cao độ, hồn nhiên như ông tiên "gửi tình yêu vào đất"! Khi xong việc trở ra ai nấy đều thở phào khoan khoái, nhẹ cả người, nét mặt hồ hởi như thể ngày mai được tăng lương.

Văn hóa (thấp) còi, rất hay tùy tiện lạm dụng nguyên tắc ngón tay cái để bấm còi. Đèn đỏ còn ba, bốn giây cũng ấn còi. Đường tắc không nhích được cũng còi. Về đến nhà gọi ô sin mở cổng, đại lãn ngồi ôtô - ấn còi. Đón bạn gái, mới đầu ngõ - ấn còi. Chó nhà bạn gái nghe thấy tiếng còi quen quen, sủa nhặng; cô chủ nhỏ thấy tiếng còi của tình yêu mừng quýnh, nhưng vẫn tỏ vẻ "cành cao", lấp ló sau cánh cửa không thèm ra để cho đằng kia biết học cách đợi chờ trong cơn mưa. Đằng kia chờ lâu sốt ruột lại ấn còi, chó lại sủa nhặng... loạn cả xóm nhỏ vốn thanh bình.

Còn nữa, khi lái xe qua nơi giao nhau, nơi vạch kẻ đường dành riêng cho người đi bộ, rất hiếm bác tài nào nhường. Các bác tài thậm chí đi nhanh hơn cắt mặt người đi bộ, tranh giành với người đi bộ ngay tại phần đường vốn thuộc về họ. Một điểm lạ là nếu trên đường dành cho người đi bộ có bóng hồng đi xoắn quẩy kiểu người mẫu, thân hình bốc hỏa thì các bác tài lại đi rất hiền, buông chân ga, rà chân phanh, giảm tốc độ từ xa, long nhãn như camera tầm nhiệt di chuyển theo chuyển động của đối tượng nóng bỏng kia. Các bác thậm chí dừng hẳn lại ngay ngắn trước vạch, mong thời gian dừng càng lâu càng tốt.

Tôi chắc phải đề đạt với Uỷ ban ATGTQG nên đặt hình nộm của hoa hậu, người mẫu các thời kỳ ở nơi có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ. Đảm bảo khi đó quyền của người đi bộ được tôn trọng đầy đủ nhất.

Với kiến thức vượt qua 450 câu hỏi, coi như thuộc hết quyển luật giao thông cùng khả năng điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ có nhiều thành tựu khoa học - công nghệ, tưởng rằng khi tham gia giao thông, với tâm thế đó thì người điều khiển ôtô phải rất hiểu biết luật gương mẫu và văn minh. Nhưng thực tế bó tay với nhiều bác, đi tùy tiện không khác gì xe máy! Viết đến đây bất giác tôi đặt câu hỏi và tự trả lời: Ôtô, sợ chưa? Sợ rồi!

Rất may, số đó khá đông và nguy hiểm, nhưng khi so sánh vẫn còn rất ít so với các bác tài có ý thức, có kiến thức và có văn hóa ứng xử tốt. Mừng quá!